Donald Trump schudt de wereld op door uit het klimaatakkoord van Parijs te stappen. De laatste tijd veranderen de verhoudingen in de wereldpolitiek in rap tempo. Merkel roept dat Europa op eigen benen moet staan, de nieuwe Franse president Macron valt Poetin openlijk aan in een persconferentie en Groot-Brittannië staat aan de vooravond van belangrijke verkiezingen om te beginnen aan een toekomst zonder de Europese Unie.

Soevereniteit

Frank van Kappen, VVD-senator en general-majoor b.d. der Mariniers stelt dat eigen soevereiniteit overal de kop op steekt. “Er is iets merkwaardigs aan de gang, je ziet het bij Poetin, je ziet het bij Trump, je ziet het bij Duterte (president Filipijnen – red.). Ze hebben een bepaalde interpretatie van soevereiniteit. Je bent pas echt soeverein als je duidelijk maakt dat, al vindt de rest van de wereld dat je het fout doet, al schend je daarmee internationale verdragen, als je dan toch je zin doordrijft, dan ben een groot en respectabel land. Er is iets aan de gang dat breder is dan alleen maar Trump. Het benadrukken van de eigen identiteit. Overal in de wereld zie je dat de kop op steken, vanaf de Filipijnen, in Turkije, in Rusland maar nu ook helaas in Amerika.”

Politiek commentator Kees Boonman reageert daar op: “Van Kappen gebruikt het woord soevereiniteit. Wat iedereen in de wereld van ze vindt, zal ze een worst wezen; ik doe het zoals ik het wil en zoals ik het kiezers heb beloofd. En gek genoeg is dat ook een probleem in Europa. Dat is ook de reden waarom een club als de Europese Unie aan het eroderen is. China en Europa kruipen dichter bij elkaar en dat betekent dat Europa als eenheid opereert. Durft Europa, de nog overgebleven lidstaten, een deel van die soevereinitet af te staan en als continentale groep, de Europese Unie, een krachtige positie in de wereldpolitiek in te nemen.”

Verenigde Staten onmisbaar

“Het benadrukken van eigen identiteit is ook in Europa aan de gang en dat frustreert wat we met de Europese Unie zouden willen. Je hebt kans dat met Poetin rechts, Trump links en Erdogan in het zuiden, als we niet samen de uitdagingen van de toekomst aangaan, we onze collectieve soevereiniteit verliezen”, aldus Van Kappen. Maar hij tekent daarbij wel aan dat we in Europa dan ook de omslag moeten maken naar een militaire macht. Dat gaat jaren duren en tot die tijd kunnen we de Verenigde Staten niet missen.

Een sterk Europa rol in formatie

De VVD, vooral in de persoon van Mark Rutte, is nogal zuinig als het gaat om Europa. Kees Boonman is ervan overtuigd dat de nieuwe verhoudingen in de wereld vragen om sterk Europa, dat het in de formatie hoog op de agenda zal staan en zal leiden tot een post voor een bewindsman of vrouw want het wordt een dagtaak om lid van die club zijn. Van Kappen ontwijkt die politieke opmerking van Boonman en wijst op de kans voor Europa om tot  een nieuw elan te komen. Van Kappen: “Niet een Europa dat zich bezighoudt met allerlei priegelwerk maar met de grote onderwerpen, dat is ook het standpunt van de VVD. Veiligheid kunnen we niet alleen, economie, migratie dat zijn allemaal problemen waar Europa zich op moet werpen, ook het klimaat. En daar kan Europa nu een leidende rol in gaan spelen. Als we dat met z’n allen willen.”