D66 blijft dalen: deze maand verliest de partij van Pechtold twee zetels. De partij eindigt daarmee op een totaal van 15. Dat blijkt uit De Stemming, de maandelijkse politieke peiling van  EenVandaag, uitgevoerd door onderzoeksbureau GfK.

Het verlies van D66 in de peilingen lijkt structureel. De afgelopen drie maanden heeft D66 zes zetels verloren en vergeleken met een jaar geleden heeft de partij virtueel zelfs tien zetels ingeleverd.

Veel kiezers die een jaar geleden nog op D66 wilden stemmen, zijn nu uitgewaaierd over diverse partijen -vooral de VVD, het CDA en de PvdA. Sinds de komst van Jesse Klaver heeft de partij ook aan GroenLinks verloren. Een ander deel van de vertrekkende kiezers weet niet wat ze nu zouden stemmen.

Mogelijke verklaringen voor het verlies zijn dat de rol van D66 het afgelopen jaar is veranderd: de partij is geen gedoger meer van het kabinet. Ook is de EU, een speerpunt van D66, herhaaldelijk negatief in het nieuws geweest rond de situatie in Griekenland en de vluchtelingencrisis.

PVV stabiliseert, VVD en CDA winnen

De PVV van Geert Wilders stabiliseert deze maand. De partij eindigt op 35 virtuele zetels. Regeringspartij VVD komt  deze maand op 25, vier zetels meer dan in oktober. Ook het CDA wint en eindigt deze maand op 20 (+3).

De virtuele zetelstand in De Stemming is nu als volgt:

VVD 25 (+4), PvdA 11 (-), PVV 35 (-1), CDA 20 (+3), SP 17 (-2), D66 15 (-2), GL 7 (-), CU 8 (-), SGP 3 (-1), PvdD 4 (-1), 50PLUS 5 (-).

Over De Stemming

Het onderzoek is uitgevoerd van 20 tot en met 24 november 2015. Er hebben 2.342 mensen meegedaan.

De Stemming is een peilmethode met vooral aandacht voor de zwevende kiezer. Een groot deel van het electoraat twijfelt tussen twee of drie partijen. De methode die De Stemming gebruikt sluit hierbij aan: kiezers kunnen namelijk in totaal vijf stemmen verdelen. Zij geven al deze stemmen aan één partij of aan meerdere partijen. Daarmee geeft De Stemming ook inzicht in de strijd tussen partijen en in kiezersbewegingen.

De Stemming is gebaseerd op een steekproef van steeds 3.500 respondenten uit het Intomart GfK online panel. De steekproef is gestratificeerd naar CEBUCO-regio, sekse, leeftijd en opleiding, het stemgedrag bij de Tweede Kamerverkiezingen van september 2012 en religieuze overtuiging per CBS-landsdeel. Per meting heeft telkens ongeveer de helft van de respondenten de vragenlijst ingevuld.

Hoe staat het er voor met de virtuele zetelstand? Blijft de partij van Geert Wilders stijgen in de zetelpeiling en verliezen de coalitiepartijen opnieuw stemmen? Of zijn de rollen ineens omgedraaid?

Download

Politiek maandoverzicht november