Hulpverleners en gemeenten gaan de komende tijd investeren in kennis over hulpverlening over terugkerende gezinnen en kinderen uit het Kalifaat. Er is nu nog veel ‘werk aan de winkel’, zegt de Vereniging Nederlandse Gemeenten. De eerste kinderen zijn inmiddels teruggekeerd. Sommigen daarvan zijn door IS geschoold in extremistisch gedachtegoed.

Rob Bertholee, voorman van de AIVD, sprak onlangs in EenVandaag zijn zorg uit over deze ‘jihadkinderen’. “We houden er rekening mee dat kinderen van 9 worden ingezet voor een aanslag”, stelde Bertholee. Zijn dienst monitort op het moment zo’n 80 Nederlandse kinderen in IS gebied die worden klaargestoomd door de Islamitische Staat. 

Uit de laatste cijfers van de inlichtingendiensten blijkt dat zo’n 40 personen terug zijn gekomen uit het Kalifaat. Dit zijn er mogelijk inmiddels al meer. Bekend is wel dat een aantal gezinnen is teruggekeerd naar Nederland: in Utrecht is een gezin teruggekeerd. Onbekend is hoe oud de leden van dit gezin zijn, ze krijgen hulpverlening.

Ook de vrouwelijke terugkeerder Laura H. heeft haar twee kinderen meegenomen naar Nederland. Zij wordt vervolgd door het OM. 

Mogelijk keren meer individuen en gezinnen terug wanneer IS bolwerk Raqqa is gevallen. Wanneer dit zal gebeuren, is nog onduidelijk. Er wordt door verschillende strijdgroepen al gesproken over een operatie. 

‘Werk aan de winkel’

Vanaf morgen wordt in Den Haag tijdens een internationale conferentie twee dagen door experts uit binnen- en buitenland gesproken over terugkerende jihadgangers. In verschillende sessies en bijeenkomsten worden thema’s rond terugkeerders besproken.

In workshops zal ook aandacht worden besteed aan terugkerende families en kind & trauma. De Nationaal Coordinator Terrorisme en Counterterrorisme Dick Schoof zal de bijeenkomst ‘How to deal with returning juveniles’ - hoe om te gaan met terugkerende jongeren - leiden. “In the working group we would like to share our view on how the regular processes of child protection and child care in the Netherland should work when a child returns from ISIS-territories and where the assessment of care and, when necessary, safety measurements is made.”

De Vereniging Nederlandse Gemeenten laat EenVandaag weten dat er ‘nog veel werk aan de winkel is’ en er ‘geïnvesteerd moet worden in bewustwording’. Er moet meer deskundigheid komen. Op korte termijn bereiden de ministeries VWS en OCW bijeenkomsten voor jeugdzorginstellingen en gemeenten voor waar eventueel waar de problematiek besproken gaat worden. 

Vanavond in EenVandaag: hoe kunnen we ons voorbereiden op de terugkomst van gezinnen uit het kalifaat? En: welke hulp kun je een kind, blootgesteld aan propaganda van IS, bieden? In EenVandaag terrorismedeskundige Edwin Bakker en Mark Jordans van War Child. Hij is gepromoveerd op psychosociale hulp aan kinderen in oorlogsgebieden en ook verbonden aan het vermaarde King’s College in Londen.