We weigeren steeds vaker om eerste hulp te verlenen bij een ongeluk. Dat blijkt uit onderzoek van het Rode Kruis. Zo’n veertig procent van de mensen komt niet in actie als ze iemand bewusteloos op straat zien liggen. Dat is minder dan 7 jaar geleden

Volgens woordvoerster van het Rode Kruis Belinda van der Graag grijpen we niet in omdat we niet weten hoe. “Bij iets als bewustenloosheid vinden mensen het heel moeilijk om in te grijpen als ze niet weten wat ze kunnen doen.”

Omstanders-effect

Dat mensen niet ingrijpen in zo’n situatie komt volgens sociaalpsycholoog Jan-Willem van Prooijen ook door het omstanders-effect: “mensen voelen zich door de aanwezigheid van anderen minder verantwoordelijk om te helpen. Ze kijken naar de ander en wachten af tot diegene wat doet.”

Jeanette Admiraal heeft een EHBO-diploma en vaker eerste hulp verleend. Zij ziet omstanders vaak stilstaan. “De meeste mensen kijken eerst de kat uit de boom. Niemand durft de eerste stap te zetten, omdat ze bang zijn dat ze iets fout doen.” 

Omdraaien

“Wanneer mensen ervan bewust zijn dat ze kunnen helpen, zullen ze dat ook sneller doen,” zegt Van Prooijen. Op die manier is het omstanders-effect volgens hem ook om te draaien. “Je moet niet zeggen ‘iemand, help mee’, maar ‘jij met de gele sjaal, help me’.” 

Admiraal weet dat uit eigen ervaring. “Ik geef toekijkers de opdracht om 112 te bellen of iets vast te houden. Je moet echt gerichte tips geven, anders doen ze niks.”