Van keukens plaatsen tot raamkozijnen en van tot deuren afstellen tot vloeren leggen: Jelle werd door een bouwbedrijf opgeleid tot vakman. Dit soort initiatieven zijn hard nodig, want de bouw kampt met een arbeidstekort.

"Het eerste wat ik de jongeren leer is op tijd komen, zorgen voor je eigen eten, tijdens het werk niet voortdurend met je mobieltje spelen", zegt Siebe Martijn Groenendijk. Hij begon enkele jaren geleden Het Bouwbedrijf, een bedrijf dat jongeren en ouderen opleidt tot bouwvakker.

Werkfit

"Ik noem het de mensen werkfit maken. Dat kan met gemak soms een half jaar duren." De mensen die hij in dienst heeft vielen eerst tussen wal en schip of kregen gewoonweg geen baan. Siebe Martijn leert ze het vak en geeft ze werk. En werk... dat is er zat.

De bouwsector heeft de komende jaren 60.000 nieuwe arbeidskrachten nodig. Maar reguliere opleidingen leveren in diezelfde periode slechts 34.000 leerlingen af. Met kleine initiatieven proberen werkplaatsen het tij te keren.

'Nikskunner' wordt buseigenaar

Jelle is een leerling van het eerste uur. Siebe Martijn neemt hem graag in de maling: "Jelle kon twee dingen: a) niks, en b) helemaal niks." Inmiddels is Jelle een bekwame kracht, met een eigen bus en eigen materialen. Siebe Martijn heeft de jongen een complete opleiding gegeven. "Het is een fantastische vakman geworden."

Belangrijker nog is dat Jelle zelfvertrouwen heeft gekregen. Vroeger was het bestellen van een broodje frikandel in de snackbar al een probleem. Met een rood aangelopen hoofd kwam het woord frikandel uit z'n mond. En nu staat daar een zelfverzekerd iemand te timmeren en te breken. 'Knallen', noemt Siebe Martijn het.

Afspraken maken en zelfvertrouwen kweken

Het is altijd de droom geweest van Siebe Martijn om mensen te helpen die in een achterstandspositie zaten en daar niet uitkwamen. Zelf zat hij ooit ook in een dergelijke situatie en weet dus uit eigen ervaring hoe moeilijk het is om klem te zitten.

Siebe Martijn zorgt er niet alleen voor dat de mensen een structuur krijgen door op tijd op te staan, zicht te houden aan gemaakte afspraken en door te werken, maar het geeft ze ook zelfvertrouwen. Volgens Siebe Martijn is dat laatste net zo belangrijk als het werk zelf.

Chronisch tekort

Er is een chronisch tekort aan bouwvakkers. Volgens de laatste berekeningen van Bouwend Nederland (de overkoepelende organisatie van de bouwbedrijven) is de bouwsector de komende vijf jaar op zoek naar 60.000 nieuw mensen.

Momenteel krijgen er aan de reguliere opleidingen zoals het VMBO en het MBO slechts 34.000 mensen een opleiding in de bouw. Een allesbehalve rooskleurige situatie dus. Een klein lichtpuntje: steeds meer kleine werkplaatsen - zoals Het Bouwbedrijf - leiden mensen op tot timmerman of metselaar, mensen die doorgaans nooit in de wereld van de bouw terecht zouden zijn gekomen.

Interview met Martijn Groenendijk, leidinggevende bij Het Bouwbedrijf en Jelle Petrusma, leerling vanaf het eerste uur.

Bouw de sleutel

De bouw vervult een sleutelrol in de samenleving. Als er bijvoorbeeld geen of te weinig betaalbare woningen in Amsterdam zijn verhuizen er geen onderwijzers naar de hoofdstad. Gevolg: een schrijnend tekort aan onderwijskrachten in de hoofdstad. Het tekort aan arbeidskrachten speelt ook in de horeca, de zorg, de politie, het onderwijs en de techniek.

Veel ouders sturen hun kinderen nog steeds liever naar het VWO dan naar het VMBO. Veel 'doe-beroepen', waar met de handen gewerkt wordt, kampen met een imagoprobleem. Ook zijn het niet de beroepen met het hoogste salaris.

Tv-reportage EenVandaag: De bouw kampt met een arbeidstekort