Turner Yuri van Gelder werd door Team NL weggestuurd van de Olympische Spelen. Eenmaal in Nederland spande de Lord of the Rings een kort geding aan. Dat dient vrijdagochtend. De rechter buigt zich over de beslissing van sportorganisatie NOC*NSF om Van Gelder uit te sluiten van de ringfinale.

Er zit haast achter de uitspraak, want de finale in de Braziliaanse stad is maandag al.

Wat we nu weten van het vermeende wangedrag van Van Gelder: hij was zondagavond (nadat hij zich plaatste voor de finale) te gast in Studio Olympic Park. Na de uitzending is hij door de taxi van de NOS naar het olympisch dorp gebracht. Van Gelder toog vervolgens op eigen houtje naar het Holland House. Hij bleef daar tot ongeveer 01.00 uur en is daarna in een nachtclub in Rio de Janeiro beland, aldus de NOS. Vervolgens kwam hij bij het ochtendgloren beschonken en luidruchtig terug in het dorp. 

Uit een uitgebreide reconstructie van de gebeurtenissen blijkt dat Van Gelder vaker gedragsregels overtrad. De turnbond en andere sporters waren zijn uitspattingen zat en verzochten chef de mission Maurits Hendriks dringend hem naar huis te sturen.

Met welke scenario’s kunnen we met de kennis van nu rekening houden? We zetten er drie op een rij:

1. Yuri krijgt gelijk van de rechter en keert terug naar Rio voor de finale

Dit is in eerste instantie waar het de turner om gaat: hij wil terug naar Brazilië om aan de ringfinale mee te doen.

In de overeenkomst die Van Gelder net als alle andere Nederlandse sporters ondertekende voor aanvang van de Spelen staat onder meer dat ‘de topsporter zich op een zodanige wijze gedraagt als van een goed lid van Team NL verwacht mag worden, zowel tijdens de sportbeoefening als daarbuiten’.

Is een avond flink stappen en het missen van een training de volgende morgen genoeg reden om Van Gelder te weren? En was een lichtere straf zoals een geldboete niet gepaster? De precieze afspraken daarover zijn onduidelijk en lijken voor interpretatie vatbaar. In de overeenkomst staat bovendien niets over eventuele sancties.

En dat is juridisch glad ijs. Want als de regels en wetten niet precies vaststaan, en de straf van het overtreden daarvan (de sanctie) ook niet, hoe weet je dan wanneer je in overtreding bent en wat daarvan het gevolg is? En, stelt de advocaat van Van Gelder: ‘NOC*NSF heeft zich onrechtmatig gedragen door Yuri op een vliegtuig naar huis te zetten, terwijl Yuri met het IOC een afspraak heeft om komende maandag de finale op de ringen te turnen.'

Als Van Gelder het kort geding wint, krijgt NOC*NSF een inspanningsverplichting om hem terug in de finale te krijgen. De vraag is of ze dat gaan doen. 

2. Yuri krijgt gelijk, maar mag toch niet meedoen aan de finale

Dit zou betekenen dat Van Gelder onterecht is weggestuurd door Team NL. Zijn finaleplaats is echter al ingenomen en hij is officieel teruggetrokken; Van Gelder terug laten keren is in het nadeel van de Franse sporter die nu op zijn plaats staat. Volgens de internationale turnfederatie FIG is het uitgesloten dat Van Gelder nog meedoet. ‘Hij is officieel teruggetrokken. Dat is definitief en onherroepelijk. Er is al een vervanger aangewezen.'

In dit geval wordt Van Gelder een finaleplek en mogelijke olympische medaille onthouden. En dat heeft voor de sporter (want het is immers zijn beroep en niet zomaar een hobby) zelf grote gevolgen. Naast het emotionele aspect is er een financiële dimensie. Met een olympische plak op zak is de Lord of the Rings aantrekkelijk voor sponsoren en adverteerders; denk aan reclamespotjes waarin succesvolle sporters figureren.

De ‘marktpositie’ van Van Gelder is zonder een plak slechter. Hij is dus financieel de dupe van een onterechte beslissing van het NOC*NSF. Het is niet ondenkbaar dat de turner na de Spelen doorprocedeert tegen het NOC*NSF en een (miljoenen)claim neerlegt.

3. De rechter stelt Yuri in het ongelijk

Ten slotte kan als volgt worden geredeneerd: een werknemer die zich na kantoortijd, maar tijdens een personeelsfeest, misdraagt, kan worden ontslagen. Yuri van Gelder heeft dus buiten de trainingen en wedstrijden om ook de verantwoordelijkheid om zich gepast te gedragen binnen Team NL.

Met name daarover is een ruime bepaling opgenomen in het contract dat NOC*NSF met de deelnemende sporters sloot. Ruim opgezet, maar toeziend op goed gedrag. Het is aan de rechter om te bepalen of Van Gelders gedragingen voldoende aanleiding zijn geweest om de zwaarste straf op te leggen: uitsluiting. 

Als het NOC*NSF in het gelijk wordt gesteld, houdt het voorlopig op voor Van Gelder. De turner blijft thuis.