Een mammoet op de Siberische steppe of een dinosaurus zo groot als een vogel? Wetenschappers over de hele wereld zijn bezig met geavanceerde gentechnologie om uitgestorven dieren terug te brengen. Ook in Nederland.

Het zou zo maar kunnen  dat de argeloze wandelaar binnenkort een oerrund in het Brabantse natuurgebied Keent tegenkomt. De landbouwuniversiteit Wageningen probeert samen met de stichting Taurus een rund te fokken dat lijkt op de al eeuwen uitgestorven soort. Doel van het onderzoek is om de genetische code van het oerrund te ontrafelen en vervolgens als blauwdruk voor het nieuwe beest te gebruiken.

Geen inteelt

Wetenschapper Richard Crooymans  van de Landbouwuniversiteit Wageningen selecteert daarvoor dna van wilde runderrassen uit Portugal, Spanje en de Balkan. Het zijn dieren, met grote hoorns en een harige vacht, die kunnen overleven in harde omstandigheden. ''Met elke kalfje komen we dichter bij het oerrund. We hebben geput uit zeven tot acht rassen en we zijn nu bij derde en vierde generatie. We brengen zo steeds meer kenmerken van dat oerrund bij elkaar. We putten uit een grote poel van dieren omdat we geen inteelt willen'', zegt Crooymans.

Oerrund terug voor biodiversiteit

De Stichting Taurus wil het oerrund terug, omdat de dieren een belangrijke ecologische rol spelen. ''We willen de biodiversiteit in gebieden terugbrengen’’, zegt directeur  Ronald Goderie. ''Verschillende gebieden in Europa raken ontvolkt, bijvoorbeeld in Spanje, Portugal en Roemenie. Daar willen we de beesten laten grazen om het landschap open te houden.''

Met elke kalfje komen we dichter bij het oerrund

Wetenschapsjournalist Torill Kornfeldt bezocht voor haar nieuwe boek 'De terugkeer van de mammoet' wetenschappers over de hele wereld die met geavanceerde gentechnologie uitgestorven dieren willen terugbrengen. Ze interviewde bijvoorbeeld de Amerikaanse onderzoeker Jack Horner. Hij probeert een dinosaurus te creeeren. ''Het is onmogelijk is om erfelijk material te achterhalen van dinosaurussen die 75.000 jaar geleden zijn uitgestorven’’, vertelt Kornfeldt. ''Vanuit biologisch perspectief zijn dinosaurussen vogels. Ze hadden ooit tanden en een staart. Horner zoekt naar de afgedankte genen. Hij denkt dat je de evolutionaire veranderingen kan terugdraaien om een dier te creeeren dat er uitziet als een dinosaurus.’’ Kornfeldt vindt niet dat de wetenschap doorslaat.: ''We spelen al God. In de natuur over de hele wereld zit al de hand van de mens.’’

Aanpassen

Kunnen de oerrunderen die Stichting Taurus uitzet in de wilde natuur ook zelfstandig overleven? ''Er zijn soms aanpassingsproblemen. In Kroatie grazen onze runderen in een gebied met wilde ponny’s en wolven. De ponny’s zijn gedecimeerd, de runderen niet. Hun grote hoorns helpen met overleven. In de donaudelta in Roemenie hebben de lokale runderen s’ zomers heel veel last van grote insecten. Daarom staan ze overdag in de Zwarte Zee en grazen ze ’s nachts. Het duurde een jaar voordat onze runderen dat daar ook gingen doen.’’