De nieuwe partijleider van D66, Rob Jetten, lanceerde onlangs een filmpje waarin hij hardlopend en veelvuldig in de camera kijkend, zijn zorgen uit over de klimaatverandering. De stijl van het filmpje doet denken aan de iconische beelden van de geestelijk vader van D66: Hans van Mierlo. De politicus maakte in 1967 diepe indruk met zijn nonchalante houding en charismatische uitstraling in het campagnefilmpje voor zijn nieuwe partij.  

'Van Mierlo was een soort James Dean'

In 2006 maakte Hans Fels, samen met Edmond Hofland, een documentaire over het leven Van Mierlo onder de titel: "Hans van Mierlo, wat ik nog steeds te schrijven droom".  Hij kent het campagnefilmpje uit 1967 dan ook goed, omdat die ontzettend belangrijk is geweest politieke carrière van Van Mierlo. De gelijkenissen tussen het filmpje van Van Mierlo en het filmpje van Jetten vielen Fels gelijk op. Zo spreken beide partijleiders de kijker direct aan via een voice-over en zien we beide mannen in één shot naar het beeld toe lopen.

Toch ziet de documentairemaker ook veel verschillen tussen de twee. “Het signaal dat ze willen geven is duidelijk anders. Hans van Mierlo zag er, zelfs als hij een das om had, uit als een vernieuwer. Een soort James Dean in de film: Rebel Without a Cause. Iemand die zich niet conformeert aan de tijd waarin hij leeft.”  Dat signaal ziet de documentairemaker niet in Rob Jetten. “Ik zie in hem een jongen die een mooie bril heeft gekocht en enorm in een pak is gehesen. Zijn haar zit alsof er nog nooit een windvlaag doorheen is gewaaid.”

'Pas op dat je niet gevangen zit in je stropdas en je pak'

Wat maakt het filmpje van Van Mierlo zo iconisch? Fels: “Het maakte indruk omdat het nieuw was. Op zo een manier werden politici nooit aan het publiek voorgesteld. Dat waren strenge en saaie mannen.” De campagne die van Mierlo voerde smaakte naar verandering, en dat leek volgens Fels goed aan te sluiten op de manier waarop de jongere generatie zich voelde eind jaren 60’. 

De campagne resulteerde in een verkiezingswinst van zeven zetels voor de nieuwe partij, D66. Fels: “Dat lijkt heel weinig, maar was destijds enorm. Nederland was toen verzuild en er waren amper veranderingen qua zetels tijdens verkiezingen.”  De documentairemaker heeft tijdens het maken van zijn filmisch portret, Van Mierlo goed leren kennen. “Hij was een hele bijzondere, filosofische man met een enorm charisma en daarmee heeft hij kiezers gewonnen. Ik zou Jetten dan ook aanraden om zijn aaibaarheidsfactor op te schroeven. En je moet oppassen dat je niet gevangen zit in je stropdas en je pak.”