Zes weken voor het Oekraïne-referendum staan de tegenstanders op voorsprong. Van de mensen die al weten wat ze gaan stemmen, zegt 58 procent van plan te zijn om tegen het verdrag te stemmen. 42 Procent van hen stemt voor.

Dat blijkt uit een peiling van EenVandaag, uitgevoerd door onderzoeksbureau GfK, onder mensen die zeggen ‘zeker’ te gaan stemmen. De uitslag ligt nog allerminst vast: bijna een kwart (22%) van de onderzochte  ‘zekere stemmers’  heeft zijn keuze nog niet bepaald.

Vooral PVV- en SP-stemmers zijn tegen het verdrag. Kiezers van de PvdA, het CDA, D66 en GroenLinks zijn juist in meerderheid voorstander. VVD-stemmers zijn verdeeld.

De opkomst voor het referendum is lastig te voorspellen, maar tegenstemmers lijken vooralsnog makkelijker te mobiliseren dan het ja-kamp: relatief veel PVV- en SP-stemmers zeggen dat ze ‘zeker’ gaan stemmen.  Dat is opvallend, omdat bij andere verkiezingen deze groepen juist mínder geneigd zijn te stemmen.

Euroscepsis belangrijker dan inhoud

Uit onderzoek onder het Opiniepanel blijkt dat euroscepsis een belangrijker verklaring voor de nee-stem is dan de inhoud van het verdrag. Tegenstemmers geven aan klaar te zijn met bemoeienis uit Brussel en de uitbreidingsdrang van de EU.  

Daarnaast menen veel tegenstanders dat het sluiten van het verdrag een eerste stap is naar toetreding van Oekraïne tot de EU, en vrezen ze dat Oekraïne ‘het nieuwe Griekenland wordt, dat ons veel geld gaat kosten.’ Ook wijzen velen op de corruptie in het land.

Voorstanders hechten juist aan samenwerking binnen Europa, en denken dat het verdrag positieve effecten heeft voor de Nederlandse handel en economie.

Rusland als argument voor én tegen

Een negatieve houding tegen Rusland is voor zowel het nee- als het ja-kamp een argument. Het ja-kamp ziet het verdrag als signaal tegen de bemoeizucht van Rusland. Tegenstanders vrezen juist dat het verdrag leidt tot Russische bemoeienis in Europa, of zelfs een conflict met Poetin.

Over dit onderzoek

Een deel van dit onderzoek is uitgevoerd door GfK en is gehouden onder het GfK online panel. Dat onderzoek vond plaats van 19 tot en met 22 februari 2016. De steekproef is gestratificeerd naar CEBUCO-regio, sekse, leeftijd en opleiding, het stemgedrag bij de Tweede Kamerverkiezingen van september 2012 en religieuze overtuiging per CBS-landsdeel.

Aan het onderzoek deden onder het Opiniepanel deden 29.650 leden mee. Dat onderzoek vond plaats van 21 tot en met 25 februari 2015. Het onderzoek is na weging representatief voor zes variabelen.

Download