De ziekteklachten van de azc-medewerkers in Ter Apel, worden niet veroorzaakt door verontreiniging van de grond, maar door het slechte binnenklimaat in de gebouwen. Dat concludeert de Onderzoekscommissie Gezondheidsklachten Ter Apel, onder leiding van voormalig staatssecretaris Joop Atsma, die onderzoek deed naar het hoge ziekteverzuim van oud COA-personeel.

Verder stelt de commissie dat de psychosociale omstandigheden binnen de werkomgeving van het COA niet optimaal zijn. Zo zou er sprake zijn van een angstcultuur. Ook het management zou niet goed luisteren naar de klachten van het personeel. Volgens de commissie heeft dit een belangrijke bijdrage geleverd aan het ontstaan van de gezondheidsklachten. De klachten zijn niet het gevolg van verontreiniging van de grond, het grondwater, het oppervlaktewater of het drinkwater of blootstelling aan radioactiviteit. De medewerkers reageren boos op de conclusies van de commissie.

Hoge bloeddruk, bloedneuzen, gewrichtspijn, oververmoeidheid, huiduitslag en benauwdheid. Sinds de bouwwerkzaamheden van het asielzoekerscentrum in Ter Apel, die begonnen in 2015, hebben tientallen medewerkers last van gezondheidsklachten.  Aan de rand van Ter Apel is vorig jaar een fonkelnieuw asieldorp geopend. Voor 85 miljoen euro is het grootste azc van Nederland gebouwd. Het biedt plaats aan 2000 asielzoekers. 

“Er zit een patroon in de fysieke klachten van het personeel. En de signalen die mensen afgeven vertonen veel overeenkomsten”, zegt voorzitter Joop Atsma van de commissie die het hoge ziekteverzuim op de COA-vestiging onderzoekt.

De commissie Atsma onderzoekt hoe het hoge ziekteverzuim is ontstaan en wat de oorzaken zijn. De commissie heeft nieuw onderzoek laten uitvoeren naar de bodem, grond- en drinkwater en gebouwen en gewassen op het terrein. Verder kijkt Atsma ook naar de rol van het management van het azc en het bestuur van het COA. Veel medewerkers voelen zich onveilig, niet gehoord en niet serieus genomen door de COA-directie en spreken van een angstcultuur.

Ziekteverzuim onverminderd hoog

In 2017 was het gemiddelde ziekteverzuim 20,53%. Dat betkent dat 1 op de 5 medewerkers ziek thuiszit. Het ziekteverzuim op één afdeling van het azc in Ter Apel liep vorig jaar april op tot 28,5%. Terwijl het landelijk gemiddelde ziekteverzuim op 4% ligt. Aan het hoge ziekteverzuim op het AZC Ter Apel heeft de commissie weinig kunnen doen. In januari 2018 was het verzuim 22,8 % en in februari 2018 19,36%.

In de jaren ‘70 en ‘80 is het terrein waarop het azc is gebouwd, gebruikt als illegale openbare vuilstortplaats. In de sloten op het terrein werd afval gedumpt. De gemeente Vlagtwedde heeft er afval gestort en bedrijven maakten er gebruik van. Het aardappelzetmeelbedrijf Avebe uit Ter Apel heeft toegegeven een zeer giftig grondontsmettingsmiddel te hebben gestort. Buurtbewoners zeggen dat Philips stadskanaal en de lepeltjesfabriek Gero uit het nabijgelegen Nieuw Weerdinge ook chemisch afval hebben gestort. De bodem van het terrein is deels gesaneerd, maar nooit heel grondig. Veel zieke medewerkers van het AZC denken dat ze zijn vergiftigd door de vervuilde grond waarop het nieuwe asieldorp is gebouwd. Het terrein is in het verleden in gebruik geweest als NAVO-depot voor oorlogsmaterieel. Ook toen zijn er giftige stoffen de grond ingelekt.