Boris Johnson roept dat hij geen verkiezingen wil, toch hoopt hij dat het parlement instemt met een motie waardoor de Britten weer naar de stembus moeten. Vanessa Lamsvelt over of dit een uitgekookte strategie is, of dat Boris zijn hand overspeelt.

Vanessa, eerst even, wat een puinhoop gisteravond bij die eerste zitting van het parlement!

Zoals de Britten zeggen, 'this is history in the making', hier wordt geschiedenis geschreven. Ik moet me inhouden om niet te veel superlatieven te gebruiken, maar wat we gisteravond zagen was echt ongekend in 400 jaar Britse parlementaire geschiedenis.

Hoezo?

Het gevecht tussen regering en parlement is nog nooit zo hard gespeeld. Allereerst het parlement dat de macht teruggrijpt en vervolgens de reactie van Boris Johnson. Die zet meedogenloos 21 van zijn partijleden die tegen hem stemden uit de partij. Daarbij zitten niet de minste: 8 voormalige kabinetsleden, 2 oud-ministers van Financiën en zelfs de kleinzoon van Winston Churchill, de grote held van Johnson. Daarnaast slaat Johnson terug door te roepen dat er dan maar nieuwe verkiezingen moeten komen.

Nicholas Soames
Bron: ANP
Nicholas Soames, de kleinzoon van Winston Churchill, is ook uit de partij gezet

Waarom wil hij die nieuwe verkiezingen?

Door de stemming gisteren heeft het parlement de macht naar zich toe getrokken. De parlementariërs zullen vandaag doorpakken door een wet aan te nemen waardoor Boris Johnson om uitstel voor brexit moet vragen bij de EU. Als Johnson dat doet, pleegt hij politieke zelfmoord. Hij is verkozen als nieuwe premier vanwege zijn belofte dat de Britten op 31 oktober uit de EU zullen stappen, met de inmiddels legendarische woorden 'do or die', slikken of stikken. Als hij daarop ingeeft kan hij inpakken en wegwezen.

En nieuwe verkiezingen, gaat dat hem redden?

Eerst moet hij ervoor zorgen dat er ook echt verkiezingen komen. Oppositiepartij Labour wil heel graag verkiezingen, alleen Labour eist wel dat uitstel van brexit eerst wettelijk wordt vastgelegd. Ze vertrouwen Boris Johnson namelijk voor geen cent en zijn bang dat hij anders misschien zelfs verkiezingen ná 31 oktober houdt. Gevolg: onverhoopt een no-deal brexit.

Wacht even, Johnson roept dat hij geen verkiezingen wil maar gaat wel proberen ze af te dwingen. En Labour wil graag verkiezingen maar gaat ze tegenhouden??

Ja, volg je het nog?! Zo ingewikkeld is dit hele spel dus geworden... Johnson hoopt in ieder geval dat hij met nieuwe verkiezingen een meerderheid gaat halen door te roepen: 'Ik heb er alles aan gedaan om brexit door te voeren, alleen het parlement werkt tegen. Wil je brexit, stem op mij'. Of deze strategie gaat lukken is zeer de vraag, want ook al staat hij voor in de peilingen, het is niet gezegd dat hij bij verkiezingen een meerderheid haalt.

Maar heeft Boris Johnson dit van tevoren uitgedacht of overspeelt hij zijn hand?

Daar zijn de meningen over verdeeld. Ik denk zeker dat het zijn strategie is om het keihard te spelen en veel risico te nemen. Alleen vermoed ik dat hij in eerste instantie wel had gehoopt eerst brexit door te voeren en daarna verkiezingen te houden. Dan had hij zeker glansrijk een meerderheid gewonnen. Nu is dat maar zeer de vraag. Boris Johnson staat na gisteren schaak, of hij ook schaakmat staat moet de komende tijd duidelijk worden.