Het icoon van de anti-apartheidsbeweging en de voormalig president van Zuid-Afrika is niet meer: Nelson Rolihlahla Mandela overleed gisteren op 95-jarige leeftijd, 'op vredige wijze', in zijn woning in Johannesburg. De staatsbegrafenis volgende week zaterdag zal het afscheid worden van een groot leider.

Maandag begint in Zuid-Afrika naar verwachting de officiële rouwperiode na het overlijden van oud-president Nelson Mandela (95) met een speciale dienst in het stadion FNB in Soweto, aan de rand van Johannesburg. 

Het stoffelijk overschot van Mandela zal drie dagen opgebaard liggen in het Uniegebouw in Pretoria, de officiële zetel van de Zuid-Afrikaanse regering. Volgende week zaterdag vindt de staatsbegrafenis plaats in Qunu, het geboortedorp van Mandela in de zuidelijke provincie Oost-Kaap.

In heel Zuid-Afrika hangen de vlaggen halfstok. Mensen kunnen hun medeleven betonen via condoleanceregisters in Zuid-Afrikaanse overheidsgebouwen en ambassades wereldwijd.

Mandela was al lange tijd ziek. De anti-apartheidsstrijder kreeg de laatste maanden thuis, in Johannesburg, medische hulp. Zuma sprak in een toespraak op televisie zijn medeleven uit met de nabestaanden en prees Mandela voor alles wat hij heeft betekend:

'Ons land heeft zijn belangrijkste zoon verloren. Mandela heeft ons samengebracht en samen zullen we afscheid van hem nemen.'

Mandela was al eerder in het ziekenhuis opgenomen wegens zijn kwakkelende gezondheid. In maart was hij opgenomen met een longontsteking. Begin april mocht hij weer naar huis. Ook in juni werd hij weer met longklachten opgenomen. Artsen en familie vreesden voor zijn leven, maar Mandela herstelde weer.

Tijdens het apartheidsbewind zat Mandela ruim 27 jaar in de gevangenis, waar hij in de jaren '80 al tuberculose opliep. Hij kwam in 1990 vrij. Na de eerste vrije verkiezingen na de afschaffing van de rassenscheiding werd hij in 1994 de eerste zwarte president van Zuid-Afrika. In 1993 ontving hij de Nobelprijs voor de Vrede, samen met Frederik de Klerk, de laatste blanke president van Zuid-Afrika.

Nelson Mandela 90 jaar

Mandela , bokser en strijder voor de zwarte bevolking

Nelson Mandela 90 jaar

Staatsbezoek Mandela

Ontmoetingen met Mandela