Belastingplannen van het kabinet zouden weleens niet uitgevoerd kunnen worden doordat ICT-systemen ze niet kunnen verwerken. De energiebelasting, verhuurdersheffing en de schenk- en erfbelasting kunnen wel eens op de lange baan worden geschoven, meldt de Volkskrant. ICT-ondernemer René Veldwijk noemt het een ‘noodsituatie.’

Volgens Veldwijk heeft de aantrekkelijke vertrekregeling bij de belastingdienst mede geleid tot de situatie waar in de fiscus zich nu bevindt. Veldwijk is mede-oprichter van ICT-bedrijf Ockham Groep en is in die hoedanigheid meerdere keren ingehuurd door de overheid. In 2016 was een vrijwillige vertrekregeling bij de fiscus zo populair dat een uittocht van met name geschoolde en ervaren medewerkers ontstond. “De kern-ICT’ers zijn toen vertrokken. De mensen die de systemen uit de jaren ’70 en ’80 in hun hoofd hebben zitten. Dat zou geen probleem zijn als alles goed gedocumenteerd zou zijn, maar dat is niet gebeurd.”

In april bleek ook al dat de invoering van een belastingtoeslag op vervuilende dieselauto’s een jaar uitgesteld moet worden omdat weer een ander systeem de wijzigingen niet aan kan. In 2017 concludeerde de belastingdienst in een interne evaluatie zelf al dat de belastinginning gevaar loopt door verouderde ICT-systemen.

‘Als er iets verandert stort de boel in elkaar'

ICT-exper Veldwijk ziet als enige oplossing voor de belastingdienst het terug inhuren van de belangrijke ICT’ers die gebruik hebben gemaakt van de vertrekregeling. Maar het probleem is nog breder volgens Veldwijk: “Het komt nu bij de belastingdienst tot uiting omdat er iets verandert. Dat hebben we eerder gezien bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en het UWV: zo lang er niets verandert gaat het allemaal goed. Maar op het moment dat er iets verandert, dan stort de hele boel in elkaar.”

De problemen bij de belastingdienst volgen op een reeks ict-problemen die er al zijn geweest bij overheidsdiensten. In 2007 betaalden honderdduizenden Nederlanders te veel premie door automatiseringsproblemen bij het UWV en de Belastingdienst, en in 2014 moesten hulpverleners die werkten met pgb’ers maanden wachten op hun salaris door problemen bij de SVB.

Overheid en ICT geen goede combinatie 

In dat jaar werd er ook een parlementaire commissie opgericht onder leiding van toenmalig VVD-kamerlid Ton Elias. De conclusie: een onafhankelijk orgaan genaamd Bureau ICT-Toetsing moet ICT-plannen vooraf toetsen en op die manier miskleunen moet voorkomen. 

Luister & lees ook:

"We hebben bijvoorbeeld gezegd dat de beloning flexibeler moet", zegt Ton Elias eerder in EenVandaag. "Dus betaal niet alleen de leidinggevende die aan 30 mensen leiding geeft 125.000 euro, maar ook de nerd die razend intelligent is en aan helemaal niemand leiding geeft. Betaal zo iemand wat meer zodat je hem bij het bedrijfsleven kunt wegkopen." De commissie schatte dat met de gerapporteerde mislukkingen een verspilling van 1 à 5 miljard euro per jaar was gemoeid.