Pietro Bartolo is huisarts op het Italiaanse eilandje Lampedusa, slechts 100 kilometer van de Afrikaanse kust. Hij ziet al meer dan 30 jaar vluchtelingen aankomen. Zowel dood als levend. Het zijn er inmiddels tienduizenden geweest, die hij op ziekten onderzocht of DNA afneemt om ze niet anoniem te hoeven begraven.

Hij werd beroemd toen een documentaire over zijn werk, Fuocoammare, vorig jaar de Gouden Beer op het filmfestival in Berlijn won. Deze week verscheen in Nederland de biografie van de vluchtelingenarts van het Italiaanse eilandje Lampedusa, Tranen en Troost. Bartolo is geboren op het eiland. Zijn vader was visser.

EenVandaag sprak uitgebreid met de arts die dag en nacht uitrukt naar de Favoloro-pier waar de afgelopen jaren meer dan 300.000 vluchtelingen de vissersgemeenschap van 6000 zielen overspoelden.

Brandwonden door benzine

Mensensmokkelaars gebruiken steeds vaker goedkope rubberboten. Maar deze boten slaan ook sneller lek. Vluchtelingen slaan ook makkelijker overboord. Ook zorgt een mengsel van zeewater en benzine op de bodem van de rubberboot en de brandende zon erboven voor ernstige brandwonden bij vluchtelingen.

Bartolo documenteert alles en laat op zijn mobiele de foto’s zien die hij van wonden heeft gemaakt. "Ze zitten dagen met hun blote voeten in die benzine en beseffen niet hoe fel ze aan het verbranden zijn. Als ze hun natte kleren uittrekken, stropen ze het vel van hun huid mee’’, vertelt hij.

Gedwongen injecties

Ook krijgen alleenreizende vrouwen injecties toegediend die de hormoonbalans verstoren. Ze krijgen te horen dat de prik bedoeld is om te voorkomen dat ze zwanger worden als ze worden verkracht. Het is een gedwongen anticonceptie die een tijdelijke menopauze veroorzaakt. "De organisatoren van mensenhandel willen niet opgezadeld worden met babies’’, zegt Bartolo. "Ze eisen dat de toekomstige slavinnen, die tijdens de reizen niet weten at ze te wachten staat meteen beschikbaar zijn voor prostitutie.’’

Toch kent het dagelijks leven van Barolo ook mooie momenten. Hij laat op zijn mobiele een foto zien van het meisje Favour dat de reis over de Middellandse Zee overleefde. Op de foto die viral ging houdt hij haar in de arm. Haar moeder bezweek aan de zware verwondingen die waren veroorzaakt door de brandende mix van benzine en zeewater op de bodem van de rubberboot. Het liefst had hij het meisje willen adopteren, maar daarvoor is hij te oud en zijn werk vereist afstand. Ze woont nu bij een jong stel in Palermo.