Het is een vreemde gewaarwording. Zo ontspannen als het persoonlijke contact is, zo moeizaam weten de premier en ik elkaar te vinden in het debat. Het lijkt soms wel alsof we in twee verschillende werelden leven. Ik stel hem een vraag over mensen, maar krijg een antwoord over cijfers.

Tijdens de algemene beschouwingen vroeg ik de premier naar zijn opvatting over de samenleving. Het antwoord stelde teleur. De premier kwam niet verder dan handel, geld verdienen en eigen verantwoordelijkheid. Dat is een heel treurige opbrengst.

Ik verwijt de premier dat hij een blinde vlek heeft voor de sociale samenhang in onze samenleving. Samen leven gaat niet alleen over geld. Het cement van onze samenleving is niet het geld waarmee we betalen maar de bereidheid om voor elkaar te zorgen wanneer dat nodig is. Een land valt uit elkaar als mensen alleen met elkaar afrekenen. Toch is dat precies wat onder leiding van premier Rutte dreigt te gebeuren.

Dit kabinet is hard bezig om de beschaving en alles wat Nederland nog een beetje beschaafd maakt, op de helling te zetten. De bezuinigingen op de sociale werkplaatsen doen mij pijn, ze komen keihard aan bij de mensen die dat het minste kunnen hebben. In het land van premier Rutte wordt van medemenselijkheid een zaak van individuen gemaakt. Dat een beschaafd land niet zonder barmhartige overheid kan, is een boodschap die bij premier Rutte niet aankomt.

Ik hoor van steeds meer mensen dat ze helemaal gehad hebben met het cynisme van Rutte, Wilders en Verhagen. Deze mensen willen juist af van het cynisme en niet leven in een land waarin iedereen enkel op zichzelf is aangewezen. Zij kiezen voor goede zorg voor iedereen, goede toegang tot het recht. Voor natuur en cultuur, voor toegankelijk onderwijs en voor fatsoenlijke salarissen voor werk naar vermogen. Laat dat nu precies het land zijn waarin ik graag wil leven!

Emile Roemer is fractievoorzitter van de SP in de Tweede Kamer