Frits Krijnen, huisarts in het Friese Balk, wil al jaren met pensioen, maar er is geen opvolger voor zijn praktijk. De huisarts vindt het wel welletjes na bijna 37 jaar en kijkt uit naar zijn pensioen. "Mijn vrouw is ziek geweest en ik hoop op nog een paar gezonde jaren waarin ik nog wat andere dingen kan gaan doen dan huisarts zijn. Ik ga niet weg omdat ik een hekel aan mijn werk heb, ik vind het nog steeds leuk."

Krijnen heeft zelf de nodige acties ondernomen om een opvolger te vinden en zijn dochter heeft zelfs een oproep op Facebook geplaatst. Maar tot op heden zonder resultaat. “Dat doet pijn. Het is geen fijn gevoel dat je je patiënten en collega’s achterlaat zonder opvolger, omdat je als maatschap toch de verantwoordelijkheid hebt om continuïteit van zorg te kunnen leveren. Het wordt wel opgevangen, maar toch heb je dan het gevoel dat je ze in de steek laat.”

Veel huisartsen hebben al het gevoel dat het water hen aan de lippen staat.

Volgens Karin Groeneveld van de Friese Huisartsen Vereniging en huisarts in Lemmer is het een probleem dat voor veel onrust zorgt onder alle huisartsen. “We zitten in de situatie dat de werkdruk alleen maar toeneemt. Veel huisartsen hebben al het gevoel dat het water hen aan de lippen staat. Als het dan ook lastig wordt om een waarnemer te vinden om een keer een dienst over te nemen, of dat je merkt dat het heel lastig wordt om collega’s die stoppen te kunnen vervangen dan geeft dat een heel onrustig gevoel.”

Krijnen en Groeneveld zijn niet de enigen die alarm slaan over het probleem in hun provincie, Friesland. Ook in Groningen, Drenthe, maar bij eigenlijk alle randgebieden ligt er een huisartsentekort op de loer. Twintig procent van de 340 Friese huisartsen stopt in de komende zeven jaar, omdat ze met pensioen gaan. Voor 71 huisartsen zal dus een vervanger moeten komen. Ook in andere landelijke gebieden hebben huisartsen moeite om opvolgers te vinden. Zo gaat eenderde van de zeeuwse huisartsen de komende jaren met pensioen. In Drenthe stoppen binnenkort vijftien fulltime artsen.

Niet één oorzaak, maar meerdere factoren spelen een rol

Volgens Groeneveld is er niet een oorzaak aan te wijzen voor het probleem, maar spelen er meerdere factoren een rol. “Veel jonge artsen hangen in de stad waar ze zijn opgeleid. Daarnaast is op dit moment tachtig procent van de huisartsen vrouw en hebben ze een academisch geschoolde partner die voor werk gebonden is aan de randstad. Dat maakt dat het voor jonge huisartsen een drempel kan zijn om zich in landelijk gebied te gaan vestigen.”

Groeneveld denkt dat als er geen huisartsen worden gevonden de continuïteit van de zorg in gevaar komt. "Huisartsenzorg is zorg dichtbij de mensen. De visites kun je niet centraal vanuit een stad verderop inregelen. Als dit daadwerkelijk niet wordt opgelost zijn er in kleine dorpen in krimpgebieden mensen die niet de juiste zorg kunnen krijgen.” 

Frits Krijnen beaamt dat. Maar hoe het ook loopt, de huisarts gaat in april met pensioen. “Eerst uitrusten. Daarna gaan mijn vrouw en ik even heerlijk onderduiken in Frankrijk. Daarnaast wil ik meer van de kleinkinderen gaan genieten samen met mijn vrouw en musea bezoeken.”

Probleem ook in andere noordelijke provincies

Het voorbeeld van Krijnen is niet het enige op dit gebied. Bij Radio Een Vandaag vertelt Ben Luten, voormalig voorzitter van de huisartsenvereniging in Drenthe, over het effect van een campagne uit 2013. Deze campagne moest huisartsen naar Drenthe trekken. "Drie artsen die kwamen proefwerken, zijn toen gebleven", vertelt Luten. Dat is niet niks. maar toch voorziet hij dat er over vijf jaar een tekort ontstaat. Patiënten worden daar de dupe van. In Drenthe moeten ze dus weer opnieuw aan de bak. 

Huisarts-waarnemer Manon Urff is, tegen de stroom in, van Utrecht naar Friesland gegaan. Veel jonge huisartsen willen dat juist niet, omdat ze vaak een partner hebben die in de krimpgebieden moeilijk aan de bak komt. De echtgenoot van Urff is ook huisarts. Voor hen is de werkgelegenheid in Friesland dus geen enkel probleem.