Twee grote ziekenhuizen die op één dag ten onder gaan. Ooit leek het misschien een onwaarschijnlijk scenario voor een land als Nederland, dat toch bekend om staat het beste zorgstelsel van heel Europa te hebben. Maar vandaag gebeurde dan toch het onvermijdelijke voor de MC IJsselmeerziekenhuizen in Flevoland en het MC Slotervaart in Amsterdam. In nog geen paar uur tijd werden de ziekenhuizen kort na elkaar failliet verklaard. De ziekenhuizen worstelden al langere tijd met structurele problemen.

Miljoenen tekort

Zo waren er niet alleen financiële tekorten maar speelde er op de achtergrond ook nog een bestuurlijke crisis. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) stelde de IJsselmeerziekenhuizen eerder al onder verscherpt toezicht. De ziekenhuizen zijn sinds een paar jaar  in handen van dezelfde commerciële eigenaar, zorgondernemer Loek Winter. De afgelopen jaren ontvingen de ziekenhuizen tientallen miljoenen euro’s om op de been te kunnen blijven. Maar het bleek niet genoeg. Zorgverzekeraars besloten om niet nog langer een noodkrediet te verstrekken. 

Het grootste probleem in MC Slotervaart waren de hoge personeelskosten en overcapaciteit aan ziekenhuisbedden in Amsterdam. In het IJsselmeerziekenhuis - met vier locaties door heel Flevoland - ging juist het omgekeerde op: teruglopende patiëntenaantallen in een dunbevolkt gebied. Daarnaast worstelen de ziekenhuizen al langer met achterstallig onderhoud en eisen zorgverzekeraars bovendien een betere kwaliteit van zorg tegen lagere kosten.

Veranderende zorg

Ook al is er op dit moment vooral oog voor het verlies, toch klinken er niet alleen maar negatieve geluiden rondom het faillissement. Volgens zorgeconoom Xander Koolman biedt het ook juist nieuwe kansen. Hij verwacht dat er meer geld gaat naar huisartsenposten en ambulanceposten. "Je kunt zo financiële stromen verleggen en geld dat aan de zorg wordt uitgegeven uiteindelijk misschien zelfs beter besteden, en daar zullen uiteindelijk patiënten voordeel van hebben."

Patiënten overgeplaatst

De zorgverzekeraars laten weten dat er geld wordt vrijgemaakt voor een "gecontroleerde afbouw van de zorg". Het MC Slotervaart sluit morgen al definitief de deuren. De laatste tachtig patiënten die nu nog in het ziekenhuis liggen moeten dan zijn overgeplaatst. De IJsselmeerziekenhuizen krijgen wat langer de tijd. Hier verblijven op dit moment nog tweehonderd patiënten. 

Ook al lijkt een doorstart zo goed als onmogelijk, vooral in Flevoland is het ziekenhuis nog niet opgegeven en bemoeit de lokale politiek zich nu ook met de kwestie. Burgemeester Ina Adema van Lelystad vindt dat het kabinet er alles aan moet doen om de IJsselmeerziekenhuizen open te houden. "Ik wil graag dat minister Bruins de zorgverzekeraars aanspreekt op haar rol: goede continuïteit van zorg in Lelystad."