Apparaten die praten en apps die voorlezen: de technologie maakt het mensen met een visuele beperking steeds makkelijker. Maar wordt braille nog gebruikt?

Marcel van Baar werd pas op latere leeftijd blind. Braille leren was voor hem lastig, omdat hij geen goed gevoel meer in zijn vingers heeft. Om toch zelfstandig te kunnen leven, maakt hij nu gebruik van allerlei soorten technologie: zijn smartphone leest de tekst op een pak groentesaus voor. Zijn theekopje gaat piepen als er genoeg heet water in zit. Zijn televisie leest hardop mee met de ondertiteling. In deze digitale wereld lijkt Marcel geen braille meer nodig te hebben.

'Terugvallende brailleproductie'

Ook Bart Vroom van Dedicon, een stichting die gespecialiseerd is in het toegankelijk maken van leesmateriaal, merkt dat horen voor slechtzienden belangrijker wordt dan voelen. Hij maakt veel producten in braille: schoolboeken, landkaarten, een plattegrond van de Noord-Zuidlijn en een speciale uitgave van de Donald Duck.

Maar hij ziet de interesse in brailleproducten dalen. "We hebben de afgelopen jaren ongeveer 22 procent terugval in onze brailleproductie gezien. Ongeveer 90 procent van wat wij hier nu maken is audio. Het is onze missie om een zo breed mogelijk aanbod te creëren voor visueel beperkten, en dat gaat steeds meer via ingesproken boeken."

'Met een brailleboek kan je in stilte lezen'

Joric van Ede ziet een leven zonder braille juist níet zitten. Razendsnel bewegen zijn handen over de brailleleesregel die aan zijn laptop verbonden is. Hij kan er voor kiezen om zijn scherm voor te laten lezen door een computerstem, maar braille vindt hij fijner. "Een luisterboek is eventjes leuk, maar daarvoor moet je toch aparte oortjes in hebben. Met een brailleboek kun je lekker in stilte lezen."

Brailleleesregel
Bron: EenVandaag
Met een brailleleesregel kan Joric de tekst op zijn laptop lezen.

Joric denkt niet dat braille snel verdwijnt. "Iemand die geen braille kan lezen is hetzelfde als iemand die analfabeet is", zegt hij. "Lees- en letterstructuren heb je gewoon nodig. Niet alleen voor je taalkennis, maar ook om mee te kunnen komen."