'Hallo, met de verslaggever in kwestie.' Goedemiddag, met die en die kritische kijker. Ik moet kwijt dat ik uw laatste bijdrage tamelijk beroerd vond, om die en die reden. 'Laten we het er eens over hebben...wat zeg ik, dat doen we al.'

Ging het maar op die manier. Want we kunnen nog wat van u leren: mondige burger, kritische kijker die niet alles voor zoete koek slikt. Als u ons op de vingers tikt, is het waarschijnlijk nog terecht ook. Sommigen gaan een stapje verder. Niet zo lang geleden loste Peter R de Vries de moord op Kennedy op, we waren het bijna weer vergeten. Zoek maar eens terug die uitzending, Joran had er niks mee te maken.

Amper bijgekomen van de impact van deze primeur zag ik dat de assistent-onthuller van Peter R zo'n kritische kijker was, ik had hem ook weleens aan de lijn gehad. Wat zeg ik, de stapels emails die de beste man vervolgens stuurde, week na week, waren lijviger dan het hele JFK-politiedossier. Ergens onderweg verloor ik de weg in de details. Deze journalist haakte af, koos er niet voor het mysterie van de eeuw op te lossen. Ging verder items maken over de horecabeurs of verkiezingen in Georgie. Als ik alle goed bedoelde conversaties en mailwisselingen met kritische kijkers (vaak niet vies van een beetje complotdenken) zou hebben uitgewerkt, had ik waarschijnlijk menig mysterie opgelost. Waarschijnlijk ook zou een vriendelijke verpleegster me nu dagelijks vragen of ik mijn medicijnen wel heb ingenomen.

Waar eindigt kritisch meedenken? Via deze link kregen we de verbeterde versie (40 minuten!) van een reportage over kwakzalverspraktijken in een alternatief genezerscentrum:

Niet dat ik iets tegen burgerjournalistiek heb, prikkel ons vooral tot we er jeuk van krijgen.Wat vooraf ging was een uitputtende correspondentie met een patient van het alternatieve centrum, die mijn reportage te negatief vond. Vaak eindigt zoiets in een welles-nietes discussie waar niemand wijzer van wordt.

Maar toch, een enkeling gaat door met de strijd. Ook al is de zoektocht naar de waarheid allang van ondergeschikt belang, al zijn er bakken vol nieuwe reportages voorbij gekomen waar vanalles op aan te merken valt. Zo'n kritische, inmiddels anonieme burger stuurt ons sinds jaar en dag faxen met handgeschreven bijbelteksten, compleet omcirkeld, onderstreept en aangevuld. Sorry beste kijker, we begrijpen er echt geen hol van. Jaren geleden ging midden in de nacht de telefoon op de redactie.

Mijn NOS-collega van Teletekst nam ietwat verveeld op, zei drie keer 'ja' en werkte verder. Het was de meest kritische van alle kijkers geweest. Dag en nacht scande hij 800 teletekstpagina's na op spelfouten om daarna correcties door te bellen. De redactie liet hem eens langs komen om uit te leggen hoe die foutjes erin sluipen. De hint miste z'n uitwerking. De kritische kijker voerde zijn offensief op. Nadat hij plotseling overleed plaatsten de Teletekst-collega's een kort in memoriam op een van hun nieuwspagina's. Volgens mij met een spelfout in z'n naam.