We zijn ‘een groot land in de VS’, zei VNO-NCW-voorman Hans de Boer op NPO Radio 1 naar aanleiding van het bezoek van premier Rutte aan president Trump. "We zijn goed voor ongeveer een kleine miljoen banen". Klopt dit aantal? En hoe is dit te berekenen?

Uit een toelichting van VNO-NCW blijkt het te gaan om 825.000 banen. De meeste ontstaan door Nederlandse bedrijven die actief zijn in de VS, een iets kleiner deel ontstaat door onze import vanuit de VS. 

Hein Roelfsema, universitair hoofddocent Internationale Macro-economie aan de universiteit van Utrecht, maakt bij het getal de kanttekening dat het om een schatting gaat. "Het cijfer is denk ik niet zo erg hard. We hebben die miljoen banen in ieder geval niet individueel geteld", aldus Roelfsema

Hans de Boer van VNO-NCW baseert zich op een publicatie van de Nederlandse ambassade in Amerika. Bij het cijfer ‘banen door import van Nederland’ heeft Roelfsema twijfels. De Nederlandse ambassade heeft dat cijfer afgeleid uit gemiddelde Amerikaanse exportcijfers naar landen wereldwijd. Roelfsema: "Ik denk dat het iets te hoog is ingeschat. Wij importeren andere typen diensten en andere typen goederen dan het gemiddelde land in de wereld".

De ambassade noemt ook het aantal banen dat ontstaat door de activiteit van Nederlandse bedrijven in de VS. Daarvoor citeert de ambassade cijfers van het US Bureau of Economic Analysis. Over dat getal heeft Roelfsema ook twijfels. Hij denkt dat het juist hoger is. "Het cijfer van de ambassade gaat over directe banen die worden gecreëerd, en ik denk dat ook allerlei toeleveranciers van die bedrijven eigenlijk meegenomen kunnen worden, en dat zou weleens tot aanzienlijk meer banen kunnen leiden".

Brievenbusfirma's?

De vraag is nog wel: wat bedoelt de ambassade precies als zij het heeft over ‘Nederlandse bedrijven’? Daarover zegt Marieke Blom, hoofdeconoom van ING: "Het risico kan zijn dat ze daarin ook de bedrijven meetellen die hier wel formeel hun hoofdkantoor hebben maar in de praktijk nauwelijks vanuit Nederland opereren. In de volksmond noemen we dat brievenbusfirma’s."

Blom kan uit de stukken van de Nederlandse ambassade overigens niet afleiden welke definitie van ‘Nederlandse bedrijven’ het US Bureau of Economic Analysis hanteert. Als de ‘brievenbusfirma’s ook meegeteld zijn, is het de vraag in hoeverre je deze banen echt toe kunt rekenen aan Nederland. De berekening van het aantal banen vanwege de activiteit van Nederlandse bedrijven is overigens een projectie op basis van gegevens uit 2015. Volgens Marieke Blom is die projectie behoudend, en daarmee realistisch.

Resumerend: Hein Roelfsema vindt dat het aantal 'banen door import' iets te hoog is ingeschat, en het aantal 'banen door Nederlandse bedrijven' te laag is ingeschat. Hij denkt dat Nederland eerder meer dan minder dan 825.000 banen in de VS creëert. Econoom Marieke Blom weet niet zeker of 'brievenbusfirma's' ook zijn meegeteld, maar uiteindelijk is dat een definitiekwestie: ook al zijn het brievenbusfirma's, ze dragen formeel wel bij aan het aantal banen dat voortkomt uit de aanwezigheid van Nederlandse bedrijven in Amerika. Hun conclusie: het aantal van 825.000 'Nederlandse banen' in Amerika is een feit, en volgens Roelfsema zijn het er misschien nog wel meer.