Waarom jongeren zelfmoord plegen is een vraag die nabestaanden vaak nog jaren bezighoudt. In sommige gevallen gaat er een depressie aan vooraf, of komt het door pesten. Maar heeft zelfmoord onder jongeren ook iets te maken met het toenemend gebruik van sociale media? Psychiater Bram Bakker denkt van wel.

In een interview met de Volkskrant afgelopen zaterdag stelt hij dat er een verband is tussen de verontrustende stijging van het suïcide-cijfer onder jongeren en ‘apparatengekte’. In feit of fictie checken we of deze uitspraak klopt. 

CBS

Het CBS houdt bij hoeveel mensen in Nederland zelfmoord plegen. Jan Latten: "Wat we in de cijfers zien is dat de laatste jaren, het aantal zelfdodingen over de gehele bevolking toeneemt. In 2016 was het weer iets meer dan in 2015. Maar, kijk je nou naar leeftijden dan zie je dat zelfdoding vooral voorkomt bij ouderen, met name bij 60+’ers en niet bij jongeren. We zien bij jongeren juist (15 t/m 16 jaar) een afname in absolute aantallen, en ook als we rekening houden met het aantal jongeren, zien we lagere cijfers." Dat het suïcide-cijfer verontrustend aan het stijgen is, klopt volgens Latten dus niet.

Apparatengekte

Bakker heeft het in het interview met de Volkskrant over apparatengekte, smartphones en Ipads dus waar jongeren tegenwoordig helemaal aan verknocht zijn. Justine Pardoen, specialist mediaopvoeding bij Bureau Jeugd & Media, stelt dat het vele gebruik van sociale media een verstekend effect kan hebben op bepaalde gevoelens die er al zijn. "Het is duidelijk dat kinderen beïnvloed worden door hun leeftijdsgenoten. Als ze alleen maar zien hoe iedereen hartstikke gelukkig is op Instagram of Facebook, en zij zijn dat niet, dan kan dat wel het gevoel van, bijvoorbeeld, eenzaamheid versterken." Het gaat volgens Pardoen wel te ver om te zeggen dat er een verband is tussen zelfmoord onder jongeren en sociale media. "Natuurlijk zijn er allerlei verbanden, maar dan nog weet je niet wat de oorzaak en het gevolg is."

Feit of fictie?

Bram Bakker stelt allereerst dat het aantal zelfmoorden onder jongeren stijgt, dat klopt dus niet volgens Jan Latten van het CBS. In tegendeel: het cijfer is in 2016 t.o.v. 2015 juist gedaald als je kijkt naar absolute aantallen. Daarnaast is volgens Justine Pardoen van Bureau Jeugd & Media, de link tussen zelfmoord en sociale-media gebruik lastig te leggen. Ook Bram Bakker, baseert zijn uitspraak niet op een wetenschappelijk onderzoek, maar op een gevoel. De stelling is dus geen feit, maar fictie.