De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit ontving in november 2016 niet één, maar twee anonieme tips over het mogelijke gebruik van fipronil in kippenstallen. Ook had de NVWA eind vorig jaar al informatie uit een ander lopend strafrechtelijk onderzoek dat wees op het illegale gebruik van het middel. Dat schrijft het kabinet in een brief aan de Tweede Kamer over de affaire.

EenVandaag onthulde vorige week de identiteit van één van de  anonieme tipgevers. Het gaat om Nick Hermens, oud-zakenpartner van verdachte Patrick R., die het fipronil zou hebben geleverd aan het Barneveldse bedrijf Chickfriend. Hermens verklaarde tegenover EenVandaag in zijn tip aan de NVWA al direct de namen van Chickfriend en R. te hebben genoemd. Tot dat moment had de NVWA verklaard slechts een anonieme melding te hebben gekregen over gebruik van fipronil in lege stallen en jaarlijks ‘honderden’ van dat soort signalen te krijgen. Nu blijkt dus dat de NVWA in november al drie signalen had over illegaal gebruik van fipronil in de pluimveebranche. 

Andere verboden stoffen

Onderzoek van de NVWA heeft uitgewezen dat Chickfriend naast fipronil ook nog een andere (matig) giftige stof heeft gebruikt: amitraz. Deze stof is toegestaan als geneesmiddel voor varkens en runderen, maar Chickfriend paste het illegaal toe als bestrijdingsmiddel tegen insecten. Het middel is ook gebruikt in pluimveebedrijven, maar is niet aangetroffen in eieren. De NVWA vermoedt verder dat Chickfriend niet alleen verboden stoffen in het middel DEGA-16, waarmee bloedluis werd bestreden, heeft gebruikt, maar ook in andere middelen. 

Poolse eieren

De NVWA doet verder onderzoek naar fipronil in Poolse eieren, na de vondst van het middel in Poolse eieren door twee Nederlandse handelsbedrijven eerder deze week. De dienst heeft inmiddels monsters genomen van eieren bij zes Poolse supermarkten in Nederland. 

Sorgdrager

Het kabinet heeft oud-minister van Justitie Winnie Sorgdrager gevraagd het onderzoek naar het fipronil-schandaal te leiden. Zij moet antwoord geven op de vraag hoe de affaire heeft kunnen ontstaan, welke fouten er zijn gemaakt en hoe deze in de toekomst kunnen worden voorkomen. Ook de Onderzoeksraad voor de Veiligheid doet onderzoek naar het schandaal. Volgens een studie van Wageningen Economic Research kost de crisis de betrokken pluimveehouders in totaal 33 miljoen euro. De schade per bedrijf bedraagt tussen de 120.000 en 220.000 euro en kan volgens de onderzoekers nog verder oplopen.

Download