Werkgevers die een ‘inwerkperiode tegen het nultarief’ - lees: onbetaald werken - als voorwaarde stellen aan zelfstandige ondernemers. Het blijkt vooral voor ICT’ers die tijdelijk worden ingehuurd voor een klus een normale gang van zaken te worden. Nederland telt inmiddels ruim 1 miljoen ZZP’ers. 

Onder andere de Rabobank maar ook overheidsinstelling Rijkswaterstaat hanteert dit soort constructies. Dit tot grote frustratie van belangenorganisaties voor ZZP’ers. Volgens ZZP Nederland is deze ontwikkeling onacceptabel en is het schandalig dat opdrachtgevers dit van zelfstandigen eisen. Het Platform Zelfstandige Ondenemers  noemt het zorgwekkend “dat met name overheden als boegbeeld van de maatschappij marktleider zijn in lage tarieven en trachten koopjes op te halen als het gaat om arbeid. Het platform wijst er op dat het een thema is dat ook in andere landen speelt. “In de VS is recentelijk wetgeving van kracht geworden die gratis laten werken aanpakt met strafbaarstelling.”

'In lijn met wat in de markt gebruikelijk is'

In een reactie laat de Rabobank aan EenVandaag weten dat hun beleid in lijn is met wat in de markt gebruikelijker is: “het inwerktarief is naast bijvoorbeeld inzet, duur, aard van de opdracht, reputatie opdrachtgever en tarief slechts één van de componenten van de commerciële afspraken die we maken met onze ondernemers. Bij ZZP’ers in IT gaat het meestal over langdurige opdrachten (minimaal 3 maanden), waarbij commitment van de ZZP’er verwacht mag worden. Daarnaast is het zo dat Rabobank inwerkkosten maakt, bijvoorbeeld in de vorm van opleiding en ook investeert in opleidingen voor de ZZP’ers tijdens de contractperiode.” 

Rijkswaterstaat: alleen in specifieke gevallen

Rijkswaterstaat laat weten dat alleen in heel specifieke gevallen het nultarief van toepassing is en verwijst verder naar de het bemiddelingsbureau waar zij gebruik van maken voor het inhuren van tijdelijke krachten. In het contract met Rijkswaterstaat staat dat dit bemiddelingsbureau verplicht is om de inwerkkosten op zich te nemen als een tijdelijke medewerker vertrekt voor de klus is afgerond. Het bureau rekent deze kosten vervolgens door aan de volgende zelfstandige die daardoor opgescheept zit met een onbetaalde inwerkperiode.  

'Bak een proefexemplaar'

In de uitzending reageert Bart van Kent, Tweede Kamerlid voor de SP. Ook spreken we met freelance journalist Franka Hummels, zij probeert aandacht en begrip te vragen voor ZZP’ers in Nederland en de moeilijke positie waarin zij zich soms bevinden. Haar actie op Twitter #tegendebakker ging binnen no-time viral. Het idee was simpel: laat weten wat opdrachtgevers tegen de bakker nog niet zouden durven zeggen, maar wel tegen freelancers en ZZP’ers.