Fotonica. De term zegt je misschien niet veel, maar de techniek gaat een grote invloed hebben op de toekomst. Door middel van biochips die werken op licht, kunnen DNA-fragmenten van een tumor in je urine al vroeg worden opgespoord.

Van blaas- en prostaatkankerpatiënten wisten onderzoekers al een tijdje dat ze dna-tumorfragmenten uitplassen. Coen van Kalken, van het bedrijf Qurin, vertelt dat er nu nog meer kennis is. "Onderzoekers weten nu dat je ook fragmenten uitplast bij long-, darm- en baarmoederhalskanker."

Chip merkt afwijkingen in urine op

Coen van Kalken werkt met zijn bedrijf aan de toepassingen van fotonica, onder andere door het laten maken van een fotonische biochip die afwijkingen in de urine kan vinden. De chips werken op licht, in plaats van op elektronen. Licht is veel sneller en heeft geen energieverlies.

"Zo kunnen we binnenkort verschillende soorten kanker in je urine opsporen", vertelt Van Kalken. De chip is redelijk goedkoop. "We kunnen daarom door bevolkingsonderzoek mensen in een heel vroeg stadium naar de dokter sturen."

Lees ook

Enorm project

Fotonica ontwikkelen is een enorm project. De overheid, provincies en verschillende kennisinstituten zoals de technische universiteit Eindhoven, Universiteit Twente en TNO werken samen om ons land koploper in de wereld te maken op het gebied van fotonica. Samen hebben deze instanties en overheden zich verenigd in de zogenaamde Photondelta.

In de medische wereld hebben, bijvoorbeeld, oogartsen al veel baat bij fotonica. Met lichtchips kunnen ze nauwkeuriger in het oog kijken. Met fotonische apparatuur kunnen kankeronderzoekers ook binnen het lichaam veel nauwkeuriger gaan kijken naar specifieke soorten kanker.

De cleanroom van het fotonica-laboratorium op de TU Eindhoven.
Bron: ANP
De cleanroom van het fotonica-laboratorium op de TU Eindhoven.

Vliegtuigen, landbouw en Netflix

Fotonica heeft meer toepassingen: het is ook te gebruiken in de vliegtuigbouw, mobiele telefonie en landbouw. René Heideman van chipmaker Lionix is al tien jaar bezig met fotonica. Hij somt nog meer mogelijkheden op: "Je kan de fotonische chips gebruiken voor communicatie-technologie, zoals bij Netflixen via de glasvezel, maar licht is ook een mooi medium om afstanden, voorwerpen en biologische vormen te meten. Je kan bijvoorbeeld bij vliegtuigvleugels in een heel vroeg stadium scheurtjes zien of mogelijke dijkdoorbraken ontdekken."

De lichttechniek kan ons ook een stap richting de toekomst laten zetten. "Je kan er ook augmented en virtual reality mee toevoegen aan bijvoorbeeld de binnenkant van auto's zoals in de Formule 1 en in cockpits. Dit om de bestuurder en piloot van extra navigatie te voorzien."