De zogenoemde ‘afluisterwet’ van minister Ronald Plasterk gaat ondanks kritiek gewoon door. Emails, apps, en sms-berichten kunnen straks op grote schaal in de gaten worden gehouden. Het voorstel ligt nu ter advies bij de Raad van State. Het kabinet hoopt het nog voor de zomer aan de Tweede Kamer voor te leggen.

Eerder won Plasterk voor deze plannen de ‘BigBrotherAward’, uitgereikt door Bits of Freedom. Zij verdedigen digitale burgerrechten en leggen uit: wat betekent de wet voor jou als burger en hoe kun je voorkomen dat de overheid rondsnuffelt in jouw computer. Een interview met Ton Siedsma van Bits of Freedom:

Volgens het kabinet zijn deze nieuwe maatregelen noodzakelijk om cyber- en terroristische dreiging tijdig te onderkennen. Er is na uitspraken van het Europees Hof wel een toetsingscommissie aan de plannen toegevoegd.

Hieronder delen uit het uitgelekte wetsvoorstel, vandaag gepubliceerd door De Volkskrant. Vier van de belangrijkste punten, aangevuld met informatie van Bits of Freedom:

Sleepnet

Critici zijn bang voor het sleepnet-effect. Een vorm van ongerichte communicatie volgens Bits of Freedom. Een voorbeeld: Als de overheid op zoek is naar een Syrië-ganger in Amsterdam, dan kan door middel van een grote tap bij internetproviders alle communicatie worden opgevangen. Via filters wordt gezocht naar nuttige informatie, maar ook jouw e-mails worden opgevangen.

Hacken

De overheid wil via derden computers hacken. Stel jij hebt contact met een verdachte, dan kan jouw computer gehackt worden om via deze weg bij de gegevens van de verdachte te komen.

Slimme apparaten

Tegenstanders vrezen dat ook andere apparaten dan telefoons en computers gehackt gaan worden. De navigatie in je auto, een thermostaat die werkt via wifi, een koelkast die zelf nadenkt: al deze apparaten zouden mogelijk ook gehackt kunnen worden. Zo komt er informatie vrij over waar je bent geweest en hoe laat je weer thuis was.

Tappunten

De overheid is van plan een soort ‘supertaps’ in te stellen. Er zou bijvoorbeeld bij een groot datacentrum of internetprovider een vaste tap ingesteld kunnen worden. De overheid wil dit de komende jaren op vier locaties doen. Het gaan om plaatsen waar veel dataverkeer langskomt, maar op welke plek is nog niet duidelijk.

'Gerichter gebruik van data'

Kees Verhoeven (D66) laat aan EenVandaag weten dat dit plan Nederland niet direct veiliger maakt. Inlichtelingendiensten moeten volgens D66 gerichter gebruik maken van beschikbare data. Verhoeven: "Het kabinet wil van iedere Nederlander alle emails, sms’jes, whatsappjes, telefoons en apps kunnen aftappen. Het is dus goed mogelijk dat de overheid straks meekijkt met berichtjes en gesprekken tussen jou en je geliefden, vrienden en familie. Met het ongericht verzamelen van informatie van onschuldige mensen maak je Nederland niet veiliger, maar het op grote schaal en structureel schenden van de privacy is wel het gevolg. Het baat dus niet, maar het schaadt wel.

Wanneer een aanslag is gepleegd blijkt achteraf steeds weer dat de daders al bij de diensten bekend waren. De inlichtingendiensten hebben namelijk al veel informatie dankzij de mogelijkheden om gericht te zoeken naar terroristen. D66 wil dat veel gerichter gebruik gemaakt wordt van beschikbare data en dat de reeds beschikbare informatie beter wordt gebruikt om in te grijpen. Bovendien moet zo snel mogelijk worden besloten tot verplichte informatie-uitwisseling tussen de nationale veiligheidsdiensten. Want dat is een maatregel die wel werkt maar die steeds wordt gemeden."